Rente en het gevaar van waardeverlies
De waarde van een obligatie beweegt mee met de rente op de financiële markten. Wanneer de rente stijgt, worden bestaande obligaties minder waard. Dit komt doordat nieuwe obligaties hogere rentepercentages bieden, waardoor jouw oude obligatie minder interessant is. Stel je voor dat je een obligatie hebt met een rente van 2 procent, maar de nieuwe rente is 4 procent. Iemand die jouw obligatie wil overnemen, zal daar minder voor willen betalen. Hierdoor daalt de prijs die je ervoor terugkrijgt als je eerder wilt verkopen. Als je tot het einde wacht, krijg je wel gewoon je geld terug, tenzij het bedrijf of de overheid niet kan terugbetalen.
Kredietrisico: kans dat de lener niet terugbetaalt
Wanneer je geld uitleent aan een bedrijf via een obligatie, loop je altijd het risico dat het bedrijf niet genoeg geld heeft om jou en andere beleggers terug te betalen. Dit risico heet het kredietrisico. Grote bedrijven of overheden hebben vaak een hogere kans om netjes terug te betalen, maar dat is niet altijd zeker. Soms komen bedrijven in financiële problemen en kunnen ze niet aan hun verplichtingen voldoen. Dan kun je een deel van je geld of zelfs alles kwijtraken. Ook bij de overheid bestaat een kleine kans dat het misgaat, vooral als het om landen gaat die minder stabiel zijn.
Invloed van inflatie op je opbrengst
Inflatie betekent dat de prijzen in een land langzaam stijgen. Wanneer je geld uitleent via een obligatie en er is veel inflatie, wordt de waarde van het geld dat je terugkrijgt minder waard. Stel je leent 1000 euro uit via een obligatie, en je krijgt daarover elk jaar 3 procent rente. Maar als de inflatie 4 procent per jaar is, kun je met de rente die je ontvangt en met je teruggekregen geld minder kopen dan voorheen. Je geld groeit dus minder hard dan de prijzen stijgen. Vooral bij lange looptijden van obligaties speelt inflatierisico een grote rol.
Marktrisico en verhandelbaarheid
Soms wil je jouw obligatie verkopen voordat de einddatum is bereikt. De kans bestaat dat er op dat moment minder kopers zijn, of dat de markt is verslechterd. Dit marktrisico betekent dat je misschien jouw obligatie moet verkopen voor een lagere prijs dan wat je ervoor hebt betaald. De waarde van een obligatie kan wisselen door verschillende redenen, denk aan nieuwe economische berichten of veranderde plannen van overheden en bedrijven. In sommige gevallen is een obligatie moeilijk te verhandelen. Dit noemt men ook wel het liquiditeitsrisico. Vooral minder bekende obligaties of die van bedrijven met een zwakke financiële positie verkopen soms lastig.
Waarom bedrijven en overheden kiezen voor obligaties
Voor veel bedrijven en overheden is een obligatie een makkelijke manier om snel aan geld te komen. Zij betalen jou dan een vergoeding, de rente. Voor beleggers lijkt dit vaak veilig, maar zoals je ziet horen hier verschillende risico’s bij. Het rendement lijkt vooraf vast te staan, terwijl de uitkomst toch soms kan tegenvallen door de genoemde risico’s rondom koers, inflatie en de kans op wanbetaling. Zelfs overheden lopen risico’s: denk aan economisch moeilijke tijden waarin het lastig is om alle schulden af te lossen. Daarom blijft het goed om goed na te denken voordat je investeert.
Veelgestelde vragen over risico’s bij het beleggen in een obligatie
-
Wat gebeurt er als een bedrijf failliet gaat terwijl ik een obligatie heb?
Wanneer een bedrijf failliet gaat, kan het zijn dat je jouw geld niet terugkrijgt of maar een deel ervan. De kans is groot dat je als belegger achteraan in de rij staat als er geld wordt verdeeld onder schuldeisers. Hierdoor kun je je hele investering verliezen of slechts een klein deel ontvangen.
-
Waarom is inflatie slecht voor de opbrengst van een obligatie?
Inflatie zorgt ervoor dat het geld dat je terugkrijgt minder waard is dan bij het begin. Ook als je netjes rente krijgt, kun je er door prijsstijgingen minder mee kopen. Hoge inflatie betekent dus dat je rendement in de praktijk lager uitvalt.
-
Is het mogelijk om altijd je obligatie te verkopen als je dat wilt?
Niet elke obligatie is makkelijk te verkopen. Soms is er weinig vraag naar bepaalde soorten, waardoor je geduld moet hebben of genoegen moet nemen met een lagere prijs. Dit heet liquiditeitsrisico.
-
Loopt mijn belegging in een staatsobligatie minder gevaar?
Sommige staatsobligaties zijn veiliger, vooral van landen met een sterke economie zoals Nederland of Duitsland. Toch kunnen ook staten in problemen komen, waardoor helemaal zeker nooit mogelijk is. Het risico is kleiner, maar nooit nul.
